"Truyền lửa" từ xã hội để Đại hội Đảng tạo bứt phá

2 tiếng trực tuyến là những băn khoăn, lo lắng và kì vọng của TS Mai Liêm Trực, GS Dương Phú Hiệp và bạn đọc VietNamNet về thời cuộc, về các Hội nghị trung ương, về Đại hội Đảng sắp tới và đặt yêu cầu trách nhiệm đối với các vị ủy viên trung ương.

Mong chờ điều mới

Trăn trở trước những vấn đề của đất nước, hai vị khách mời, TS Mai Liêm Trực và GS Dương Phú Hiệp cùng bày tỏ niềm hi vọng và sự lo lắng đan xen khi nghĩ về ĐH Đảng lần thứ XI sắp tới cũng như về Hội nghị trung ương chuẩn bị cho Đại hội.

"Xã hội, người dân đang rất chờ đợi, mong muốn làm sao ĐH 11 sẽ là một bước ngoặt cho sự phát triển của đất nước, sau giai đoạn Đổi mới thứ nhất, giai đoạn cởi trói phát triển ban đầu, chuyển sang phát triển mạnh theo chiều sâu, bền vững", TS Trực nói.

Còn theo GS Hiệp, người dân theo dõi, chờ đợi 2 vấn đề quan trọng nhất: đường lối đề ra ở ĐH có gì mới không, nhân sự có ai mới không?

Cả nội dung và lãnh đạo đều mong mỏi như nhau, vì phải đồng bộ. Đường lối đổi mới mà anh bảo thủ lên thì không thực hiện được, và ngược lại.

Mong chờ điều mới, nhưng cái mới đó phải theo hướng tiến bộ, tích cực hơn chứ không phải bảo thủ hơn, GS Hiệp nói.

Đồng thời, theo ông Hiệp, người dân cũng muốn biết, những người chuẩn bị ĐH nên quan tâm người dân nghĩ gì, thích gì.

Bởi "hiểu được tâm trạng của quần chúng là nhiệm vụ quan trọng nhất của một Đảng cầm quyền", Lê Nin nói.

Không thể chỉ lo chiếc ghế, lá phiếu

Nhà báo Nguyễn Anh Tuấn nêu câu hỏi của bạn đọc: “Thế còn việc văn kiện dự thảo và văn kiện thông qua ở Đại hội 10 về cơ bản nội dung là không khác, chỉ khác vài câu chữ trong khi người dân sôi nổi, kỳ vọng góp ý cho Đảng rất nhiều. Liệu ở Đại hội này tình trạng đó có lặp lại? Người dân có thể tham gia đóng góp gì cho các văn kiện ĐH?”

Điều này đặt trách nhiệm lớn lên vai các vị ủy viên trung ương, TS Mai Liêm Trực nói. Họ hiểu và biết thực tế, đòi hỏi của cuộc sống hôm nay và cũng chính là người phải mang cuộc sống, phản ánh tâm nguyện của dân vào Hội nghị và Đại hội.

Đáng tiếc, vẫn có thực trạng như TS Trực chỉ rõ, nhiều cán bộ nghĩ và nói không giống nhau. Có những cuộc họp không ai phát biểu gì. Vài ý kiến đưa ra, lòng còn băn khoăn nhưng cứ cho qua, cứ thông, nhất trí.

"Dũng khí, bản lĩnh nói cho rõ chính kiến của mình còn thiếu. Tâm huyết, tinh thần xả thân lo cho dân còn khuyết nhiều..."".., ông Trực nhận xét.

Theo ông Trực, "bức xúc của cuộc sống hiện nay đủ liều lượng để những ai phần nào nguội lạnh phải xem lại mình. Anh được dân yêu, đảng tin, được hưởng kết quả của nhiều thế hệ làm nên: nhà cửa, lương bổng... mà lại lo thu vén cá nhân quá đáng, hàng ngày nhìn xuống chân ghế, giữ ghế thì không được".

Trước bức xúc cuộc sống, không có lí do gì mà các đại biểu không phát biểu dõng dạc ý kiến của mình. Phải thể hiện, tranh luận, đối thoại. Ít nhất trong nội bộ Đảng phải dân chủ trước.

TS Mai Liêm Trực hi vọng, các hội nghị trung ương sắp tới sẽ là những đợt thảo luận sôi nổi, dân chủ, cởi mở, cầu thị để tạo không khí cho xã hội nói thẳng, nói thật như thời kỳ trước Đại hội VI, để tập hợp trí tuệ và ý chí của toàn dân tộc, từ đó cái gì cần sửa phải sửa, cái gì cần làm chúng ta dứt khoát phải làm. Theo ông, đừng mất thời gian để bàn những chuyện lý luận cao siêu, xa vời, hay ngồi tranh cãi với nhau về câu chữ, mà hãy bàn thẳng vào những vấn đề từ thực tiễn cuộc sống đặt ra cho nhiệm kỳ tới.

"Những vấn đề bức xúc của cuộc sống không thể chờ đợi chúng ta chần chừ thêm được nữa. Từ giờ đến Đại hội chúng ta không thể né tránh, đừng để lại cho nhiệm kỳ sau giải quyết", ông Trực tha thiết.

Nguyên Thứ trưởng Bộ Bưu chính viễn thông cũng bày tỏ niềm tin "Không có lý gì mà Đảng không lắng nghe những góp ý chân thành, thẳng thắn, vì đất nước, vì dân tộc, phù hợp với quy luật, nguyện vọng tha thiết của người dân, của đảng viên". Theo Tiến sĩ, với những gì đang diễn ra, hoàn toàn có thể hi vọng Đại hội XI sẽ thành công, tạo bước ngoặt cho sự phát triển của đất nước trong thời kỳ mới.

"Để làm sao 20 năm - 25 năm tới, lãnh đạo Đảng và Nhà nước có thể ngẩng cao đầu tuyên bố đất nước này từ nay giàu mạnh".

Xứng đáng với niềm tin tạm ứng của dân

GS Dương Phú Hiệp cho rằng, người lãnh đạo ra gánh vác phải nghĩ đến trách nhiệm chứ không phải quyền lợi.

"Vị trí càng cao, trách nhiệm càng lớn, các vị càng phải ý thức về trách nhiệm của mình", TS Mai Liêm Trực bổ sung.

"Nhận chức vụ là tạm ứng một niềm tin của dân. Mình phải xứng đáng với niềm tin ấy... Và chỉ nên nhận trách nhiệm khi biết sức mình gánh được".

GS Dương Phú Hiệp cho rằng, người lãnh đạo phải nhận thức rõ được vị trí, vai trò của anh là cao cấp, trung tâm của cả hệ thống chính trị. Lương, tiêu chuẩn của anh cao, trách nhiệm của anh cũng cao, nặng hơn người khác. Tư duy, câu chữ của anh phải ở tầm chiến lược, phải có sức nặng, ở tầm cao, đưa đất nước phát triển.

Đáng tiếc, theo quan sát của ông Hiệp, còn một số người vẫn nghĩ đến quyền lợi mà chạy đua chức vụ chứ không phải vì trách nhiệm mà làm.

Thế nên mới có chuyện như ông Trực nói, "anh không gánh nổi cái gánh mà vẫn nhận trong khi người khác có sức mà lại không giao cho làm".

"Có một số cán bộ coi vị trí, trách nhiệm của mình từ trên trời rơi xuống, tự nhiên có, thích làm gì thì làm; mang tư duy ban phát, coi việc công như việc nhà mình.

Ông trăn trở trước hiện tượng "có anh lấy lí do cống hiến đến hơi thở cuối cùng, tham quyền cố vị, khổ cho dân lắm".

Theo ông Trực, mỗi vị lãnh đạo phải có tấm lòng với nước, với dân. Thấy mình đuối rồi, nên dừng lại, đừng cố để khổ cho dân.

Người xây cầu, người làm doanh thương, thiếu trách nhiệm trong công việc đều chịu xử lý theo pháp luật tùy vào tội nặng nhẹ. Thế nhưng, sai lầm của họ cùng lắm chỉ gây hại cho trăm người. Còn với người đứng đầu ra một đường lối sai, là hại cả chục triệu người. Khi ấy, sẽ xử lý thế nào hay chỉ kiểm điểm trách nhiệm cho có.

"Làm thế để anh vào không thấy vị trí bở mà tranh nhau... Phải thấy rõ trách nhiệm để tránh sai lầm", GS Hiệp nói.

“Lãnh đạo không phải vì phân công mà làm, không thì thôi. Phải có đam mê, ý chí vì khi muốn làm mới có thể làm, chịu trách nhiệm trước dân tộc này”, TS Trực nói. “Thế hệ chúng tôi, Đảng phân công, mình còn thụ động lắm, ỷ lại”.

Người lãnh đạo nghĩ mình làm đúng rồi, người chịu lãnh đạo thì nghĩ có Đảng lãnh đạo rồi, nên ỷ lại.

Theo TS Trực, ĐH này, cán bộ không thể thụ động đợi phân công, phải có tranh cử công khai, nhiều người lựa chọn, bầu cử dân chủ, từ dưới lên trên. Có như thế, khi ở vị trí đó, anh tự tin, mọi người tin theo.

Dũng khí, sáng tạo, tinh thần dám làm , dám chịu trách nhiệm, sẵn sàng hy sinh, xả thân vì dân tộc, có trí tuệ và tầm nhìn – tiêu chí của người lãnh đạo,… phải được thể hiện bằng những bản đề cương, chương trình hành động có sức thuyết phục.

Sửa cách làm, tất có lãnh đạo tốt

GS Hiệp phân tích, mỗi giai đoạn lịch sử đặt ra yêu cầu khác nhau cho người đứng đầu. Những năm đầu chống chủ nghĩa thực dân, lần lượt những người như Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh, Hồ Chí Minh xuất hiện và Hồ Chí Minh đáp ứng được yêu cầu của lịch sử, đưa đất nước thống nhất, độc lập.

Ngày nay, Việt Nam độc lập rồi, nhưng đất nước còn lạc hậu ở khoảng cách xa so với thế giới.

"Nếu không thay đổi cách làm về con người, nhân sự, chính sách, đường lối, khoảng cách ấy sẽ còn xa nữa. Dân tộc này không muốn như thế, không thể chấp nhận như thế".

TS Mai Liêm Trực chia sẻ mối trăn trở, bao giờ lãnh đạo của mình có thể làm điều Malaysia từng làm: dõng dạc tuyên bố đất nước từ nay thoát nghèo.

Một dân tộc may mắn hay bất hạnh là do người lãnh đạo dân tộc ấy. Một quốc gia muốn đi lên nhanh có 3 yếu tố về lãnh đạo: mạnh, sạch và có tầm nhìn... Nếu thiếu một trong ba yếu tố đó, thì hoặc dân tộc đó phát triển túc tắc hoặc bất hạnh", TS Mai Liêm Trực nói.

Theo GS Hiệp, điều quan trọng lúc này là phải biết chọn người đứng đầu xứng đáng, có khả năng tập hợp lực lượng, biết tổ chức, sửa đổi chính sách thì nhất định sẽ tạo nên thay đổi ở Việt Nam.

Người tài, đức ở Việt Nam không thiếu. Điều cần là chúng ta phải có được tiêu chuẩn tốt, dân chủ, sửa cách làm cũ thì nhất định sẽ tìm được, GS Hiệp đoan chắc.

"Chỉ sợ chúng ta không đủ bản lĩnh, không đủ tầm nhìn để có dũng cảm để thực thi", ông Trực chia sẻ.

Kết thúc buổi trực tuyến, Ts Mai Liêm Trực nhắn gửi, mọi người bằng tâm huyết và trách nhiệm của mình hãy tiếp tục đóng góp các ý kiến thẳng thắn cho Đảng, để trên nền tảng trí tuệ và ý chí của toàn dân tộc, tạo ra thời cơ cho đất nước phát triển, "mở mày mở mặt" với thế giới.

"Đừng e ngại những ý kiến của mình không được lắng nghe, tiếp thu", ông Trực nói. Dẫn chứng từ trường hợp của bản thân, ông Trực kể, sau khi bài phát biểu "Vấn đề nhạy cảm, sao phải né tránh?" có nhiều đồng nghiệp gọi điện hỏi: ông nói thì hay nhưng liệu lãnh đạo cấp cao có lắng nghe? Ông cho hay, đã nhận được sự chia sẻ từ một số nhà lãnh đạo đương nhiệm.

"Điều đó cho thấy Lãnh đạo Đảng Nhà nước có quan tâm và cầu thị đối với những góp ý thẳng thắn", ông Trực nhận xét.

Nguyên Thứ trưởng Bộ Bưu chính viễn thông tin tưởng, với tình hình thực tiễn năm 2010 và không khí thảo luận sôi nổi trong xã hội "sẽ truyền lửa vào Đại hội", những người đi dự Đại hội sẽ cảm nhận được hơi thở và đòi hỏi của cuộc sống, làm cho ĐH XI sắp đến thực sự là bước ngoặt, đột phá cho công cuộc Đổi Mới lần 2 như nhiều đồng chí lãnh đạo đã đề cập.